Familieleden zijn door verwantschap met elkaar verbonden. Maar zijn we ons hiervan dagelijks bewust? Of ervaren we meer de onderlinge verschillen en voelen ons hierdoor afgescheiden? In veel gezinnen heerst tweedracht, stille rivaliteit, ontstaan neurotische verstandhoudingen waardoor groei naar volwassenheid en onafhankelijkheid worden belemmerd. De kwestie is of onder genoemde omstandigheden liefde en vergeving mogelijk zijn. Een boeiende vraag voor allen die spiritueel geïnteresseerd zijn.

Verstoord
Binnen familierelaties vormt loyaliteit een bindende kracht. De toebedeelde of gekozen rollen als die van een kind, ouder, broer of zus, en partners liggen vast in onuitgesproken overeenkomsten. In de media tekent zich een beeld af waaruit blijkt dat veel gezinsrelaties ernstig verstoord zijn. In zulke verhoudingen zijn situaties van kwetsingen, teleurstelling, wroeging, wrok, wraak, uitstoting en fysiek geweld veelvuldig aan de orde. Wederzijdse liefde staat meer dan ooit, ook binnen familierelaties, onder druk. Vanuit de dienstverlening tekent zich langzaam maar zeker de invloed van de mechanisering en de automatisering af met gevolg een klemmend gevoel van vervreemding tussen mensen.

Allemaal mens
Ouders, broers en zussen, de primaire relaties in ons alledaags bestaan, doen elkaar soms pijn en stellen elkaar teleur met soms onherstelbare gevolgen. De wederkerige liefde slijt en dooft soms zelfs uit. Als je gekwetst raakt, pijn ervaart, interpreteer je zoiets soms als heel dramatisch. Nare herinneringen achtervolgen je als duistere schimmen. Je kunt wrok gaan koesteren ten opzichte van de ander, je maakt de ander - en jezelf - verwijten. Behoed je voor vijandschap, want deze put je uit omdat je jezelf voortdurend aanvalt. Het lijkt bijna uitgesloten om van mensen te houden die ons kwetsen of teleurstellen. Maar er is geen ander soort mensen. Uiteindelijk zijn ze noch goed noch slecht, maar menselijk.

Vergeven is gezond
Graag bied ik een voor mij waardevolle aanvulling op de kwestie van het genezen van innerlijke houdingen en doel hierbij op het werk van psycholoog en onderzoeker Luskin, werkzaam aan de Stanford University. Een wetenschapper en praktijkman die onomstotelijk bewees dat vergeving preventief werkt op de ontwikkeling van ziekten. Met zijn vergevingsmodel wordt aangetoond dat pijn, kwetsingen en hulpeloosheid hiermee verminderen. Luskin pleit ervoor dat mensen zouden moeten leren anders om te gaan met kwetsingen en zich daardoor beter gaan voelen. Hij leert hen ook anders over gebeurtenissen die hen van streek maken te gaan denken en hun emoties te veranderen in een meer positieve richting. Zijn belangrijkste conclusie is dat door vergeving angst, pijn, depressie en stress vermindert en dat dit leidt tot sterkere gevoelens van optimisme, hoop, mededogen en zelfvertrouwen.

Wacht niet
Ook de grondlegger van Attitudinal Healing, Jampolsky, is ervan overtuigd dat vergeving de poort naar liefde en geluk opent, waardoor we ons kunnen bevrijden van schuld, angst en zonde. Vergeving leert dat het loslaten van angst ons in de staat van liefde brengt. Hij vertelt het volgende verhaal: Op Hawaï gaf hij ooit een lezing. Na afloop kwam er een man naar hem toe die graag met hem wilde praten. De man vertelde zes jaar geen contact met zijn broer gehad te hebben door een verschil van mening. Hij las het boek 'Liefde is angst laten varen' en begon de waarde van vergeving in te zien. Hij belde zijn broer op en vertelde hem over het grauwe verleden dat hij wilde loslaten. Hij maakte met zijn broer een afspraak. Ze gingen samen lunchen en spraken niet meer over het verleden. Hun liefde voor elkaar kwam terug. De man bedankte Jampolsky. Zonder diens boek zou hij nooit deze stap gezet hebben. Hij was net op tijd! Zijn broer kwam een week later tijdens een auto-ongeluk om het leven.

Leer van elkaar
In de benadering van Jampolsky staat genezen van onze innerlijke houdingen centraal. Uitgangspunt is dat de kern van ons wezen liefde is. Ik ga er vanuit dat liefde onvoorwaardelijk is, maar door onze levenservaringen worden we soms geconfronteerd met kwetsuren, die ons verwarren maar ons ook op andere gedachten kunnen brengen over onszelf in relatie tot de ander. Hierdoor verandert onze kijk op de ander. Door anders naar familierelaties te gaan kijken (we zijn leraren en leerlingen voor elkaar) kunnen we gaan zien dat we elkaar nodig hebben om over onszelf te leren. Je gaat antwoorden krijgen door de keuze te maken van elkaar te willen leren.

Willeke
Kunnen we binnen onze eigen familie elkaar opnieuw ontmoeten en opnieuw leren lief te hebben? Absoluut! Maar dan hebben we de bereidheid nodig te willen leren over liefhebben, te willen werken aan het genezen van onze innerlijke houdingen. Eén van de grondbeginselen van liefhebben is dat wij het gegeven accepteren dat mensen kunnen kwetsen. Als we hiertoe bereid zijn, zullen familierelaties nieuwe uitdagingen bieden, waarin we veel van elkaar kunnen leren houden.